İki Yol Kitabı: Yaşanmamış Hayatların Haritası
Bu roman, senin yıllardır görmezden geldiğin bir yüzleşmeyi sessizce kapının içine sızıyor. İki yol kitabı yüzleşemediğimiz gerçeklerle ilgili bir roman. “Sliding Doors” hissini kuantum fiziğiyle, Mısır mitolojisiyle ve bir kadının kendi içinde sakladığı eski yaralarla sentezleyerek hem bilindik hem de etkileyici bir metin ortaya koyuyor. İlk bakışta bir aşk üçgeni ile ilgili olan bu metin, aslında görünenden çok daha ağır bir meselenin peşinde: yaşanmamış bir hayatın ve arzuların insanın sona yaklaşırken bile yakasına nasıl yapıştığı ile ilgili.
Roman, bir uçak kazasıyla açılıyor. Picoult için bu facia mühim ve araçsal bir tetikleyici unsur olarak yer alıyor romanda. Hayatın ikiye ayrıldığı o ince çizgi. Ölümle burun buruna gelen ölüm eşlikçisi Dawn Edelstein, o an kimseyi değil ne kocasını, ne kızını yıllar önce Mısır’da bıraktığı Wyatt’ı görüyor. Bütün bunların yerine aklına yaşanmamışlıkları geliyor. Roman burada kaderi ve hikayeyi kırıyor. Burada hayatımızdaki yaptıklarımız kadar yapamadıklarımızın da ne kadar etkili olduğunu gözlemliyoruz. Jodi işe tam da burada okurdan çok zor bir seçim yapmasını talep ediyor “ Eğer öbür yolu seçseydin, kim olurdun?”
Roman iki ayrı patika üzerinden ilerliyor:
• Su: Boston’daki düzenli hayat. Koca Brian, ergenliğin eşiğindeki kızı Meret ve Dawn’ınbaşkalarının ölümüne eşlik ettiği mesleği.
• Kara: Mısır. Arkeoloji tutkusunun başladığı o kavrulmuş toprak, bitmemiş bir aşk, yarım kalmış bir genç kadın.
Bu iki alan yalnızca mekân değişimleri değil; iki ayrı kader, iki ayrı ihtimal, iki ayrı “ben.”
Picoult, antik Mısır’ın İki Yol Haritası’nı kuantum fiziğinin çoklu evren fikriyle birleştirerekDawn'ın ruhsal labirentine derinlemesine dalmamızı sağlıyor.
Ölüm Eşlikçisinin Hayatla Sınavı
Dawn’ın mesleği romanın en özgün taraflarından bir tanesi
Death doula, yani nam- diğer ölüm eşlikçisi.
O başkalarının “mutlu ölmesine” yardım eden biri. Ama kendi hayatını iyi yaşayıp yaşamadığını hiç durup düşünmemiş bir defa bile. İnsanların hayatıyla uğraşırken kendisini unutmuş.
“Takvimim ölü insanlarla dolu.”
Tek bir cümlenin bu kadar ağır olabilmesi, romanın tonunu belirliyor zaten.
Dawn, başkalarının son anlarına eşlik ederken kendi hayatının en canlı yerlerinden uzaklaşmış. Bir başkasının mezarına mum dikerken kendi ruhunu da teslim ettiğini metaforikanlamda fark ediyor.
Aşk Üçgeni Değil, Benlik Üçgeni
Evet, romanda iki erkek var ama Picoult’nun yapmak istediği kesinlikle klişe “kim kimi seçiyor?” sorusu değil.
Wyatt tutkuyu, merakı,özgürlüğü ve gençlikte yarım kalmış bir ihtimali temsil ediyor.
Brian ise güveni, aileyi, devamlılığı ve kökleri temsil ediyor.
Ancak yazar iki erkeği iki seçenek olarak sunmuyor;
onlar Dawn’ın iki farklı versiyonu.
Bir yanda “kim olmak istediği” Dawn; diğer yanda “kim olmak durumunda kaldığı” Dawn.
Dolayısıyla asıl çatışma iki adam arasında değil:
Dawn ile kendi hayatı arasında.Dawn ruhunun iki farklı parçası böylelikle romanda temsil ediliyor.
Picoult’nun Akademik Gösterisi: Artı mı, Eksi mi?
Picoult’nun araştırmacı yönünü bilmeyen yok; burada da tüm gücüyle sahnede.
Mısırbilim pasajları, kuantum fiziği anlatıları, akademik hırsın sızdığı bölümler kitabı “entelektüel ticari kurgu” bandına taşıyor. Bu bölümler yer yer nefes kesici, yer yer de “picoult seminerini mi okuyorum?” hissi yaratabiliyor.
Özellikle kuantum açıklamalarında tempo zaman zaman düşüyor; ama Mısır mitolojisinin romandaki metaforlarla birleştiği anlar kitabın en güçlü sayfalarını oluşturuyor. “İki yol kitabı” adlı gerçek mezar metni, romanın tematik omurgasına cuk oturuyor:
hayatın gerçek ve mecazi yol ayrımları.
Dilden Taşan Cümleler
Picoult kimi zaman didaktikleşmeye yakın dursa da bazı sahnelerde duyguyu öyle isabetli yakalıyor ki cümleler sayfadan dışarı taşıyor. Kitabın belleğe kazınan satırlarından bazıları:
• “Birini kaybetmen için illa ölmesi gerekmez.”
• “Aşk kusursuz değil; kusurlarıyla tamamlanan bir eşleşme.”
• “Kederin dairesel çemberleri vardır.”
Bu cümleler romanın duygusal ve düşünsel damarı hakkında çok şey söylüyor.